﻿# PhinBill – Hướng dẫn sử dụng

PhinBill là phần mềm tính tiền cho quán cà phê, chạy trên Windows 10/11, **hoàn toàn ngoại tuyến**: dữ liệu nằm trên máy của bạn, không có tài khoản trực tuyến, không quảng cáo, không gửi dữ liệu ra ngoài.

> **Quan trọng:** phiếu do PhinBill in ra là **phiếu tạm tính / phiếu tính tiền nội bộ**, **không phải hóa đơn** hay chứng từ thuế. Báo cáo là số liệu quản lý, không phải báo cáo thuế.

Mục lục: 1 Cài đặt · 2 Bắt đầu · 3 Bán hàng · 4 Thực đơn và bàn · 5 Ca làm việc · 6 Lịch sử và hủy đơn · 7 Báo cáo · 8 Thu chi · 9 Kho · 10 In phiếu · 11 Nhân viên và PIN · 12 Sao lưu · 13 Bản quyền · 14 Câu hỏi thường gặp

---

## 1. Cài đặt
Xem `HUONG_DAN_CAI_DAT` (kèm theo bộ cài). Tóm tắt:
- Chạy `PhinBill-Setup-<phiên bản>.exe`, hoặc giải nén bản di động rồi chạy `phinbill.exe`.
- Nếu Windows hiện màn hình xanh *Windows protected your PC*: bấm **More info → Run anyway**. Nên kiểm tra mã SHA-256 của tệp đã tải với tệp `SHA256SUMS.txt` do người bán cung cấp.
- Cập nhật: chạy bộ cài mới, dữ liệu được giữ nguyên. **Sao lưu trước khi cập nhật.**
- Nếu bạn đang dùng bản cũ tên SISCafe: bản PhinBill tự chép dữ liệu cũ sang lần đầu chạy; bản sao lưu `.siscafe` cũ vẫn mở được.

## 2. Bắt đầu lần đầu
1. Mở app, đọc và đồng ý **Miễn trừ trách nhiệm**.
2. **Thiết lập tài khoản Chủ:** nhập tên và **PIN 6 số** (không dùng số quá dễ như 123456).
3. App hiện **mã khôi phục** (24 ký tự). **Viết hoặc in ra giấy và cất kỹ.** Mã chỉ hiện một lần; dùng khi quên PIN Chủ.
4. Vào **Cài đặt → Thông tin quán** nhập tên, địa chỉ, số điện thoại (hiện trên phiếu in).
5. Vào **Thực đơn** để nhập món (hoặc nạp từ Excel, mục 4). App có sẵn vài món mẫu để xem thử, bạn có thể xóa.

Màn hình chính có các ô: **Bán hàng, Thực đơn, Ca làm việc, Kho, Thu chi, Lịch sử, Báo cáo, Cài đặt** (tùy quyền của người đăng nhập). Biểu tượng **ổ khóa** ở góc trên để khóa màn hình khi rời quầy.

## 3. Bán hàng
1. **Bán hàng → Đơn mới.** Chọn **bàn**, hoặc **Mang đi**, hoặc **Giao hàng qua app…** (GrabFood, ShopeeFood, Gojek, Be hoặc tên khác).
2. Bấm món để thêm. Món có **tùy chọn** (size, topping) sẽ hỏi chọn tùy chọn. Bấm lại để tăng số lượng; dùng nút **Tăng / Trừ bớt / Xóa dòng** ở giỏ hàng.
3. **Ghi chú món** (ví dụ *Ít đường, nhiều đá*): bấm biểu tượng ghi chú ở dòng món. Ghi chú hiện trên phiếu in và phiếu order bếp.
4. **Giảm giá:** theo % hoặc số tiền; có thể ghi voucher/chương trình (để thống kê). Thu ngân chỉ giảm tới ngưỡng do Chủ đặt (mặc định 20%); hơn thì cần PIN Quản lý/Chủ.
5. **In tạm tính** (nếu đã bật máy in): in phiếu *Phiếu tạm tính* cho khách xem trước khi trả tiền.
6. **Thanh toán:** chọn **Tiền mặt** (nhập tiền khách đưa, để trống nghĩa là đủ; app tính tiền thối), **Chuyển khoản**, **Thẻ (POS)**, **Ví điện tử** (có thể ghi tên ví: Momo, ZaloPay…) hoặc **Khác** → **Xác nhận thanh toán**. In *Phiếu tính tiền* sau khi trả.
7. **Hủy đơn chưa thanh toán:** nút **Hủy đơn**, nhập lý do. Đơn đang mở không mất khi khóa màn hình hay thoát app.
- Nhiều đơn có thể mở cùng lúc (mỗi bàn một đơn); chuyển giữa các đơn ở danh sách đơn đang mở.

## 4. Thực đơn và bàn
**Thực đơn** (Quản lý/Chủ): thẻ **Món** và thẻ **Bàn**.
- **Thêm nhóm** rồi **Thêm món** (tên, giá). Có thể đổi tên, sửa giá, xóa.
- **Tùy chọn** của món (biểu tượng tùy chọn): ví dụ *Size L +5.000đ*, *Thêm trân châu +10.000đ*. Chênh lệch giá có thể là cộng hoặc trừ.
- **Bàn:** thêm, đổi tên, xóa. Bán mang đi không cần bàn.
- **Nạp thực đơn từ Excel:** tệp `.xlsx` có dòng tiêu đề gồm các cột **Nhóm, Tên món, Size/Quy cách (tùy chọn), Đơn giá**. App tự tìm dòng tiêu đề, cho xem trước số nhóm/món và các cảnh báo trước khi nạp; có thể chọn *Ẩn thực đơn hiện có trước khi nạp*.

**Tên gọi theo ngành (chỉ Chủ):** *Cài đặt → Tên gọi theo ngành*. Chọn một trong 5 mẫu (Quán cà phê, Cửa hàng quần áo, Cửa hàng tạp hóa, Nhà hàng, Tiệm tóc / spa) rồi sửa từng chữ nếu cần; có phần xem trước và nút *Khôi phục mặc định*. Chỉ đổi chữ hiển thị (màn hình, phiếu in, báo cáo, tệp Excel); cách tính tiền, kho và in ấn không đổi. Mặc định là Quán cà phê, giống hệt các bản trước. Thông báo lỗi (vd. "Tên bàn đã tồn tại") cũng theo tên gọi. Các máy trong cùng quán (máy chủ LAN) dùng chung tên gọi, và tên gọi đi theo bản sao lưu.

## 5. Ca làm việc
**Ca làm việc** (màn hình chính):
- **Mở ca:** nhập tiền mặt đầu ca (để trống = 0).
- **Chốt ca:** app hiện *tiền mặt dự kiến trong két* = tiền đầu ca + tiền mặt bán được trong ca. Bạn nhập **tiền mặt đếm thực tế** và số tiền bàn giao; app ghi chênh lệch (không tự sửa số).
- Có thể bán khi chưa mở ca; các đơn đó nằm ở dòng "Ngoài ca" trong báo cáo.
- Thu chi **không** gắn với ca.

## 6. Lịch sử và hủy đơn đã thanh toán
**Lịch sử:** danh sách đơn theo ngày; bấm đơn để xem chi tiết, **In lại**. Thu ngân chỉ thấy đơn của mình trong hôm nay.
- **Hủy đơn đã thanh toán:** cần Quản lý/Chủ (hoặc PIN của họ), **bắt buộc lý do**. Nếu bật Kho, chọn hoàn nguyên liệu vào kho hoặc ghi hủy kho.
- Đơn bị hủy không bị xóa mà vẫn hiện trong lịch sử/báo cáo hủy, kèm lý do và tên người hủy.

## 7. Báo cáo (Quản lý, Chủ)
Chọn kỳ (Hôm nay / 7 ngày / Tháng này / Chọn ngày) ở trên cùng. Báo cáo chia nhóm: **Bán hàng & Doanh thu**, **Món & Thực đơn**, **Bàn & Ca làm việc**, **Thu chi**, **Kho**. Mỗi nhóm có nhiều bảng (doanh thu theo ngày/ca/giờ/hình thức thanh toán/kênh, món bán chạy, chốt ca, lịch sử hủy…).
- **Xuất:** biểu tượng tải xuống → *Nhóm đang xem* hoặc *Tất cả*, định dạng **Excel** hoặc **PDF**; ngoài ra có CSV danh sách đơn và **Sổ doanh thu S1a-HKD** (chỉ Chủ).
- Chi tiết: `HUONG_DAN_BAO_CAO`. Sổ S1a: xem `HUONG_DAN_PHAN_QUYEN` (PhinBill không xuất hóa đơn điện tử; hãy nhờ kế toán kiểm tra số liệu).

## 8. Thu chi (Quản lý, Chủ)
Ghi **phiếu thu / phiếu chi** theo nguồn tiền (tiền mặt két, ngân hàng, ví), có ảnh chứng từ, hủy phiếu có lý do (không xóa cứng). Khai **số dư đầu kỳ** ở *Cài đặt → Danh mục thu chi*. Báo cáo lãi lỗ đơn giản và sổ quỹ nằm ở thẻ *Thu chi* của Báo cáo. Chi tiết: `HUONG_DAN_THU_CHI`.

## 9. Kho và định lượng nguyên liệu (Quản lý, Chủ)
Khai nguyên liệu, quy cách nhập, **công thức** từng món; app tự trừ kho khi thanh toán, tính giá vốn bình quân, hỗ trợ nhập kho, hủy kho, kiểm kê và cảnh báo sắp hết. Chi tiết: `HUONG_DAN_KHO`. *Kho, Excel/PDF báo cáo chỉ có ở bản đầy đủ (mục 13).*

## 10. In phiếu
**Cài đặt → Máy in:** có hai thẻ, **Thu ngân** và **Bếp / pha chế**.
- Chọn kiểu: **máy in nhiệt qua mạng** (nhập địa chỉ IP, cổng thường 9100) hoặc **máy in đã cài trong Windows** (chọn từ danh sách; in thẳng không hiện hộp thoại). Chọn khổ giấy (58 hoặc 80 mm). Bấm **In thử** để kiểm tra.
- **Tự in sau thanh toán:** bật nếu muốn.
- **In order cho bếp / pha chế:** nút **In order** trong màn hình bán hàng (khi đã bật máy in bếp). Lần đầu in toàn bộ món; những lần sau chỉ in **phần món mới thêm** (tiêu đề *ORDER BỔ SUNG*) và dòng **HỦY** cho món bớt/xóa. Cần in lại toàn bộ thì chọn **In lại tất cả**. Phiếu bếp không có giá.
- **Mẫu phiếu in** (*Cài đặt → Mẫu phiếu in*): tên và mật khẩu Wifi, ảnh **mã QR chuyển khoản**, chú thích QR, câu cảm ơn, **dòng cuối phiếu** (sửa tự do, được để trống) và xem trước phiếu.
- Phiếu in từ nút *In tạm tính* có tiêu đề **Phiếu tạm tính**; sau khi thanh toán là **Phiếu tính tiền**.

## 11. Nhân viên, PIN và phân quyền
Ba vai trò: **Thu ngân** (bán hàng), **Quản lý** (thêm thực đơn, báo cáo, thu chi, kho…), **Chủ** (mọi thứ, gồm sao lưu và nhân viên). Mỗi người có PIN riêng.
- **Cài đặt → Nhân viên và bảo mật:** thêm nhân viên (PIN tạm, họ đổi ở lần đăng nhập đầu), đặt lại PIN, đổi vai trò, ngừng sử dụng, đặt tự khóa sau N phút.
- **Quên PIN:** nhân viên/quản lý nhờ Chủ đặt lại. Chủ dùng **mã khôi phục** ở màn hình đăng nhập (dùng một lần, app cấp mã mới).
- **Nhật ký thao tác** (Chủ): ai làm gì, lưu 6 tháng, không có PIN. Hãy thông báo cho nhân viên rằng app ghi nhật ký kèm tên.
- PIN chỉ ngăn dùng nhầm quyền trên màn hình, **không mã hóa dữ liệu**. Hãy đặt mật khẩu cho tài khoản Windows.
- Chi tiết: `HUONG_DAN_PHAN_QUYEN`.

## 12. Sao lưu và khôi phục (rất quan trọng)
Nhà phát triển **không có** bản sao dữ liệu của bạn; mất máy hoặc hỏng ổ cứng mà không có sao lưu thì không lấy lại được.
- **Cài đặt → Sao lưu và khôi phục dữ liệu → Tạo bản sao lưu** (Chủ). Lưu tệp `.phinbill` vào USB hoặc ổ khác máy bán hàng. App nhắc ở trang chủ nếu quá 7 ngày chưa sao lưu.
- **Mã hóa tệp sao lưu:** nên bật; đặt mật khẩu sao lưu (≥ 10 ký tự) và cất **mã khôi phục sao lưu** riêng.
- **Sao lưu tự động:** chọn thư mục ngoài máy bán hàng (USB, ổ mạng, thư mục đồng bộ Google Drive/OneDrive); app tự lưu bản mã hóa và giữ 7 ngày gần nhất.
- **Khôi phục:** chọn tệp `.phinbill` (hoặc `.siscafe` cũ). App tự lưu bản an toàn của dữ liệu hiện tại trước khi ghi đè.
- **Xóa toàn bộ dữ liệu** chỉ làm khi cần; hãy sao lưu trước.

## 12b. Dùng nhiều máy trong quán (máy chủ LAN)

Máy thu ngân Windows làm **máy chủ**; tablet (Android) hoặc máy Windows khác làm **máy khách** và dùng chung dữ liệu qua Wi-Fi/LAN của quán. Không qua Internet, dữ liệu được mã hóa.

**Trên máy chủ (Chủ):** Cài đặt → Máy chủ LAN → bật "Chia sẻ dữ liệu cho máy khác". Màn hình hiện địa chỉ IP và cổng. Lần đầu Windows hỏi về tường lửa: chọn **Mạng riêng tư**. Nên đặt IP cố định cho máy này trong router.

**Ghép nối một tablet:** trên máy chủ bấm "Ghép nối máy mới" (mở 2 phút). Trên tablet: Cài đặt → Máy chủ LAN → "Kết nối tới máy chủ" (hoặc nút "Máy này là máy khách" ở màn hình thiết lập lần đầu), nhập địa chỉ IP, đặt tên máy, bấm "Kết nối và ghép nối". Cả hai màn hình hiện một **mã 6 số**: nếu GIỐNG HỆT thì bấm "Giống, ghép nối" trên máy chủ; nếu khác thì bấm "Từ chối". Chỉ cần ghép nối một lần.

**Khi dùng:** tablet thấy cùng thực đơn, đơn và báo cáo với máy chủ; gọi món ở tablet thì máy thu ngân thấy ngay. Mỗi máy tự cấu hình máy in của mình (tablet in Bluetooth, máy chủ in LAN...). Tối đa 3 máy khách nối cùng lúc.

**Mất kết nối:** tablet hiện "Mất kết nối máy chủ" và tạm không bán được; ứng dụng tự nối lại. Máy chủ chỉ hoạt động khi PhinBill đang mở trên máy thu ngân.

**Mất hoặc không dùng tablet nữa:** Cài đặt → Máy chủ LAN → "Thu hồi" ở máy đó. Máy đó bị ngắt ngay.

Sao lưu, khôi phục, xóa dữ liệu chỉ làm trên máy chủ. Khôi phục dữ liệu sẽ ngắt tạm các máy khách.

## 13. Bản quyền
**Cài đặt → Bản quyền** (Chủ/Quản lý có quyền sửa thông tin quán):
- **Bản dùng thử:** tối đa 100 bill, 30 phiếu thu chi, 1 nhân viên (Chủ); không có Kho/BOM và xuất Excel/PDF.
- **Gói theo năm / Mua một lần:** đầy đủ tính năng. Mua một lần dùng mãi các bản cùng số lớn (1.x); bản lớn mới có thể cần nâng cấp.
- **Kích hoạt:** chép **Mã máy** (dạng `XXXX-XXXX-XXXX-XXXX`, không chứa thông tin cá nhân) gửi cho người bán, nhận lại **mã kích hoạt** bắt đầu bằng `PB1.`, dán vào ô *Nhập mã kích hoạt* → **Kích hoạt**. Không cần internet.
- Mã gắn **một máy**. Đổi máy hoặc cài lại Windows: liên hệ người bán để cấp mã mới (miễn phí 2 lần/năm).
- **Hết hạn hoặc hết giới hạn dùng thử:** không tạo thêm bill/phiếu mới, nhưng bạn **luôn** xem được dữ liệu, sao lưu/khôi phục và xuất CSV. Gói theo năm hết hạn vẫn xuất được Excel/PDF. Gia hạn bằng cách dán mã mới.
- Chỉnh đồng hồ máy lùi lại không kéo dài thời hạn.

## 14. Câu hỏi thường gặp
| Hiện tượng | Cách xử lý |
|---|---|
| Quên PIN Chủ | Màn hình đăng nhập → *Chủ quên PIN? Dùng mã khôi phục*. Mất cả PIN lẫn mã mà không có Chủ khác: chỉ còn cách xóa dữ liệu rồi khôi phục từ bản sao lưu. |
| Không thấy nút **In order** ở màn hình bán hàng | Nút chỉ hiện khi máy in bếp đã bật: *Cài đặt → Máy in → thẻ **Bếp / pha chế*** → chọn cách in, nhập địa chỉ → Lưu. Cần có món trong đơn. Nút **In tạm tính** cần bật máy in ở thẻ **Thu ngân**. |
| Không in được | *Cài đặt → Máy in → In thử*. Kiểm tra IP/cổng, máy in bật và cùng mạng; hoặc chọn máy in Windows đã cài driver. |
| Báo "bản dùng thử đã hết…" | Vào *Cài đặt → Bản quyền* kích hoạt (mục 13). Dữ liệu cũ không mất. |
| "Mã này cấp cho máy khác" | Mã máy lúc mua khác máy đang dùng. Gửi lại Mã máy hiện tại cho người bán. |
| Thiếu `VCRUNTIME140.dll` | Cài *Microsoft Visual C++ Redistributable (x64)* từ trang Microsoft. |
| Phần mềm diệt virus (như Avast) chặn/báo nhầm | Ứng dụng chưa ký số nên có thể bị báo nhầm. Kiểm tra SHA-256 rồi thêm ngoại lệ cho thư mục cài đặt. |
| Dữ liệu cũ SISCafe đâu? | Bản PhinBill tự chép sang lần đầu chạy; nếu không thấy, khôi phục từ tệp sao lưu `.siscafe`. |

**Liên hệ hỗ trợ:** hungai054@gmail.com
